زاموفیلیا؛ جذابیت و زیبایی در منزل و محل کار شما
زاموفیلیا یا زاموفیلیا از محبوبترین و البته مقاومترین گیاهان در جهان بهحساب میآید و دلایل اصلی جذابیت آن هم ظاهر شیک، برگهای براق سبز و نگهداری آسان این گیاه هستند. زاموفیلیا توانایی زیادی در تحمل شرایط نامساعد دارد و برای زیباتر کردن محیط افراد پرمشغله یا فضاهای کمنور کاملا ایدهآل است. در این مطلب از اسنپپی میخواهیم با ویژگیها و روشهای نگهداری این گیاه دوستداشتنی آشنا شویم؛ اما قبل از آن بهتر است که نگاهی به جدول مشخصات آن هم بیندازید:
تاریخچه و مشخصات زاموفیلیا
گل زاموفیلیا با نام علمی Zamioculcas zamiifolia بومی شرق افریقا و از خانواده Araceaeاست و یکی از مقاومترین و محبوبترین گیاهان آپارتمانی محسوب میشود. این گیاه (به جز گونههای استثنا) معمولا بین 60 تا ۹۰ سانتیمتر رشد میکند و در صورت فراهمبودن شرایط ایدهآل، ارتفاع آن حتی به ۱۲۰ سانتیمتر نیز میرسد. ریزومهای ضخیم زیرزمینی که وظیفه ذخیره آب را بر عهده دارند، راز اصلی مقاومت بالای زاموفیلیا در برابر کمآبی بهحساب میآیند.
برگهای این گیاه نیز چرمی، مومی و سبز تیره یا در برخی از گونهها روشن هستند و ظاهری بسیار شیک و لوکس به آن میدهند؛ بهطوریکه وجود این گیاه در هر فضایی، جلوهای مدرن و دلنشین ایجاد میکند. زاموفیلیا معمولا از اواسط تابستان تا اوایل پاییز گلهای کوچک، ظریف و با تعداد کم میدهد که اگرچه چندان چشمگیر نیستند، اما سبب جذابیت این گیاه میشوند. لازم به ذکر است که تمام بخشهای گل زاموفیلیا حاوی اکسالات کلسیم و سمی هستند؛ درنتیجه این گیاه باید دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگهداری شود.
انواع گیاه زاموفیلیا
زاموفیلیا دارای گونههای زیادی است که برخی از آنها شناختهشدهتر هستند و گروهی تنها در طبیعت یافت میشوند. برای معرفی انواع مختلف این گیاه گونههایی را انتخاب کردیم که بیشتر شناخته شدهاند و برای نگهداری در آپارتمان مناسب هستند:
زاموفیلیا بلک: این گونه دارای برگهای مستطیلی است که با تعداد بین 6 تا 8 برگچه روی گیاه رشد کردهاند. رنگ برگ این گونه بنفش مایل به مشکی براق است و اگر در محیطهایی با نور کمتر باشد، تیرگی آن بیشتر خواهد شد.
زاموفیلیا سبز: این گونه را تقریبا همه ما دیدهایم که دارای برگهای براق است و حتی نور را نیز منعکس میکند. این گونه از زاموفیلیا در بسیاری از خانهها، ادارات و محیطهای داخلی وجود دارد و از رایجترین گیاهان آپارتمانی است.
زاموفیلیا مینی: اگر به دنبال گیاهی خاص هستید، رابیندا بهترین انتخاب برای شماست. این گونه زاموفیلیا، کوچک و جمعوجور است و برگهای کوچک، ضخیم و بیضیشکل دارد. رنگ برگها نیز در این گونه سبز تیره و براق است که کمک میکند تا زیبایی محیط چندبرابر شود.
زاموفیلیا ابلق: نمونههای ابلق خانواده زاموفیلیا بسیار جذاب هستند و به آنها زاموفیلیای طلایی نیز گفته میشود. این گیاه بسیار گرانقیمت است و برگهایش رنگ سبز با رگههای کرم و طلایی دارند که زیبایی آن را چندبرابر کردهاند. گونههای ابلق دارای دو نوع تایلندی و هلندی هستند.
زاموفیلیا واریگاتا: رنگ برگهای این گونه زرد مایل به سفید است و به همین دلیل با نام آلبینو نیز شناخته میشود. واریگاتا نیاز به نور غیرمستقیم خورشید دارد و بین 60 تا 90 سانتیمتر رشد میکند. رنگ جذاب این گیاه باعث شده است که افراد زیادی آن را برای تکمیل دکوراسیون محیط اطرافشان انتخاب کنند.
زاموفیلیا کوتوله: گونهای از زاموفیلیا وجود دارد که قد آن تنها به 50 سانتیمتر میرسد و با نام کوتوله شناخته میشود. این گیاه برگهای چرمی دارد و رشد آن نسبت به دیگر گونهها کندتر است.
نکات مهم برای نگهداری از زاموفیلیا
زاموفیلیا از آن دسته گیاهانی است که حتی با حداقل مراقبت نیز به زیبایی رشد میکند و به همین دلیل برای فضاهای خانگی و اداری بسیار مناسب است. این گیاه نور متوسط تا کم و غیرمستقیم را ترجیح میدهد و حتی در نور مصنوعی هم شاداب میماند، اما قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید میتواند باعث سوختگی برگهای براق و زیبای آن شود. مهمترین عامل در نگهداری زاموفیلیا، نحوه آبیاری آن است؛ درواقع خاک باید بین دو آبیاری کاملا خشک شود، زیرا آبیاری بیش از اندازه به سرعت ریزوم و ریشههای گیاه را از بین خواهد برد.
از نظر دمایی نیز بهترین بازه رشد برای زاموفیلیا بین ۱۸ تا ۲۶ درجه سانتیگراد است. برای فراهم کردن مواد غذای مورد نیاز آن نیز باید کوددهی را بهصورت دورهای 4 تا 6 هفته یکبار در فصل بهار و تابستان انجام دهید. ضمنا این گیاه برای رشد خود به رطوبت معمولی فضا نیاز دارد و با تمیز کردن منظم برگهایش میتوانید شادابی و جلوه درخشان آن را در تمام طول عمر گیاه حفظ کنید.
روشهای تکثیر گل زاموفیلیا
گل زاموفیلیا از طریق تقسیم ریزوم، قلمه ساقه و قلمه برگ تکثیر میشود؛ اما سادهترین و سریعترین روش، تقسیم ریزومها هنگام تعویض گلدان است. برای قلمه زدن زاموفیلیا باید گیاه را از گلدان دربیاورید و ریزومها را به آرامی جدا کنید؛ سپس آنها را در گلدانهای جدید بکارید. ریزومها آب زیادی را ذخیره میکنند و به همین دلیل گیاه حتی در صورت عدم توجه نیز سرسبز باقی میماند. روش بعدی، قلمه ساقه است که تقریبا سریع انجام میگیرد و نتیجه خوبی به دنبال دارد. در این فرایند، ساقه بریدهشده داخل آب قرار میگیرد و پس از تشکیل ریزوم و رشد ریشهها تا حدود ۳ سانتیمتر، باید آن را به یک گلدان مناسب منتقل کنید.
علاوه بر این دو ترفند، قلمه برگ را داریم که زمانبرترین روش بهحساب میآید و در آن تشکیل ریزوم و جوانهها ممکن است حتی بین ۶ تا ۱۲ ماه طول بکشد. برای قلمه برگ باید آنها را در خاک سبک و مرطوب با زهکشی مناسب بکارید و سپس برای حفظ رطوبت، روی گلدان را با پلاستیک بپوشانید.
نکتهای که باید برای تکثیر زاموفیلیا در نظر بگیرید، استفاده از خاک مناسب است. این بستر باید سبک، ضدعفونیشده و دارای زهکشی قوی باشد. خوب است بدانید که اکثر گفروشیها، ترکیب پیتماس یا کوکوپیت، پرلیت، کمپوست و شن را برای این منظور پیشنهاد میدهند. بهعلاوه، گلدان در نظر گرفتهشده برای تکثیر هم نباید بیش از اندازه بزرگ باشد و تعویض آن ترجیحا در بهار انجام گیرد. رعایت همین اصول ساده، تکثیر موفق و رشد سالم زاموفیلیا را تضمین میکند.
کاربردهای گیاه زاموفیلیا
گیاه زاموفیلیا از پرکاربردترین گیاهان آپارتمانی برای دکوراسیون منازل، دفاتر کار و فضاهای تجاری است. از مهمترین کاربردهای این گیاه میتوانیم به تصفیه هوا اشاره کنیم؛ درواقع زمانی که زاموفیلیا در محیطی قرار میگیرد، حتی میتواند آلایندههایی مثل بنزن، فرمالدئید، تولوئن، زایلن و دیاکسیدکربن را هم از بین ببرد و کیفیت هوای محیط را بهتر کند.
علاوه بر این، زاموفیلیا در بهبود سلامت روان هم نقش مهمی دارد. حضور این گیاه در محیط باعث کاهش استرس و اضطراب میشود، خلقوخو را بهتر میکند و خلاقیت و بهرهوری را افزایش میدهد. در فرهنگ فنگشویی هم از زاموفیلیا زیاد یاد شده است و آن را نمادی از ثروت، رشد، استقامت و انرژی مثبت میدانند؛ به همین دلیل این گیاه را برای ایجاد تعادل و جذب خوششانسی در خانه و محل کار قرار میدهند.
آفات گیاه رایج زاموفیلیا و روشهای جلوگیری از بروز آنها
زاموفیلیا در شرایط مناسب به ندرت دچار آفت یا بیماری میشود؛ با این حال، در صورت قرارگیری در محیط نامناسب میتواند میزبان برخی آفات رایج گیاهان آپارتمانی مانند شپشک آردآلود، شتهها، پشههای قارچی و کنههای تارعنکبوتی باشد. گاهی شپشک آردآلود بهصورت تودههای سفید و پنبهای روی ساقه و برگها بهچشم میخورد که با مکیدن شیره گیاه باعث ضعف آن میشود. شتهها نیز با چسبناککردن سطح برگها آشکار میشوند و پشههای قارچی اغلب در خاکهای همیشه مرطوب دیده میشوند. کنههای تارعنکبوتی نیز در محیطهای خشک فعالیت بیشتری دارند و تارهای نازکی را زیر برگها ایجاد میکنند. اما نگران نباشید؛ چون تمیز نگهداشتن منظم برگها، استفاده از روغن باغبانی یا روغن چریش و تنظیم رطوبت محیط، نقش موثری در پیشگیری و از بین بردن این آفات دارند.
از سوی دیگر، آبیاری بیش از اندازه و زهکشی ضعیف خاک هم میتواند زمینهساز بیماریهای قارچی و باکتریایی مانند لکهبرگی، سفیدک پودری و زنگزدگی شود. علت زرد شدن برگ زاموفیلیا و بروز لکههای قهوهای با حاشیه زرد نیز به خاطر وجود بیماری است. در نظر گرفتن برنامه آبیاری مناسب، بهبود تهویه خاک، حذف برگهای آسیبدیده و در صورت لزوم استفاده از قارچکشها، سلامت و شادابی طولانیمدت زاموفیلیا را تضمین میکند.
کلام آخر
همانطور که خواندید، زاموفیلیا یکی از محبوبترین گیاهان آپارتمانی با نگهداری بسیار آسان و مقاومت بالاست و برای افراد پرمشغله یا فراموشکار انتخابی ایدهآل بهحساب میآید. زاموفیلیا علاوه بر زیبایی برگهای سبز و براق، به تصفیه هوای محیط نیز کمک میکند و جلوهای شیک در خانه و محل کار شما ایجاد خواهد کرد. اگر شما هم به گل و گیاه علاقه دارید، میتوانید این گیاه دوستداشتنی را به عضوی از خانواده خود تبدیل کنید.
سوالات متداول
آیا زاموفیلیا سرطانزاست؟ زاموفیلیا سرطانزا نیست و تماس معمولی دست یا پوست با آن نیز خطری برای انسان ایجاد نمیکند. اما خوردهشدن آن میتواند باعث تحریک دهان، گلو، معده و ایجاد علائمی مانند سوزش، تهوع یا استفراغ شود.
هر چند وقت یکبار باید زاموفیلیا را آبیاری کنیم؟ زاموفیلیا به آبیاری کم نیاز دارد و معمولا هر ۱۰ تا ۱۴ روز یکبار کافی است.
زاموفیلیا در نور کم هم رشد میکند؟ بله؛ زاموفیلیا از مقاومترین گیاهان نسبت به نور کم است.
