آزلائیک اسید چیست؟ فواید، نحوه مصرف و بهترین انواع آزلائیک اسید
اخیرا آزلائیک اسید به یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین مواد موثره در دنیای زیبایی و درمان مشکلات پوستی تبدیل شده است. ماده‌ای که به طور طبیعی در برخی غلات مانند جو، گندم و چاودار وجود دارد و حتی توسط میکروارگانیسم‌های طبیعی روی پوست نیز تولید می‌شود. محبوبیت این ماده به دلیل توانایی آن در مقابله همزمان با مشکلات متنوع پوستی مانند آکنه و جوش‌های التهابی، لک‌ها، تیرگی‌ها و قرمزی‌های ناشی از جای جوش است. برخلاف بسیاری از لایه‌بردارهای قوی، آزلائیک اسید، اسیدی ملایم‌تر است و در نتیجه روی انواع پوست، حتی پوست‌های حساس، می‌توان از آن استفاده کرد.
اما پیش از خرید یا استفاده، حتما می‌خواهید بدانید که آزلائیک اسید چیست؟ دقیقا چه فوایدی برای پوست دارد؟ چگونه باید از آن استفاده کرد و کدام نوع آزلائیک برای درمان مشکل شما بهتر است؟ در این مطلب از اسنپ‌پی، ضمن پاسخ به همه این سوالات، نکات و هشدارهای مصرف این دارو را نیز بیان می‌کنیم.
آزلائیک اسید چیست و چگونه کار می‌کند؟
آزلائیک اسید (Azelaic Acid) یک اسید دی‌کربوکسیلیک اشباع شده است که به طور طبیعی در غلات، چاودار و جو وجود دارد. این اسید همچنین توسط نوعی مخمر موجود روی پوست انسان به صورت طبیعی تولید می‌شود. اسید آزلائیک در دسته اسیدهای آلی قرار می‌گیرد، اما برخلاف اسیدهای لایه‌بردار قوی، مانند اسید گلیکولیک، ملایم‌تر عمل می‌کند. به همین دلیل برای افرادی که پوست حساسی دارند، گزینه مناسب‌تری محسوب می‌شود.
آزلائیک اسید از راه‌های مختلف زیر به بهبود پوست کمک می‌کند:
خاصیت ضد باکتریایی: می‌تواند از رشد باکتری‌های عامل آکنه جلوگیری کند.
اثر ضدالتهابی: قرمزی و التهاب پوست را کاهش می‌دهد.
تنظیم فرآیند کراتینیزاسیون (شکل‌گیری سلول‌های پوستی): از انسداد منافذ و ایجاد جوش‌های جدید پیشگیری می‌کند.
مهار آنزیم عامل تولید ملانین پوست: مانع تشکیل لک‌ها و تیرگی‌های پوستی می‌شود و به روشن شدن پوست کمک می‌کند.
بنابراین آزلائیک اسید چندین مکانیسم را فعال می‌کند و به همین دلیل می‌تواند به طور همزمان با آکنه، لک، قرمزی و منافذ باز مقابله نماید.
۴ فایده اصلی آزلائیک اسید برای پوست
آزلائیک اسید به دلیل مکانیسم چندگانه خود، فواید متعددی برای پوست دارد. در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم.
درمان آکنه و جوش
یکی از کاربردهای اصلی آزلائیک اسید، درمان آکنه‌های خفیف تا متوسط است. این ماده با از بین بردن باکتری‌های مولد آکنه و باز نگه داشتن منافذ پوست، به کاهش جوش‌های موجود و جلوگیری از ایجاد جوش‌های جدید کمک می‌کند. کرم آزلائیک اسید به عنوان یک درمان موضعی موثر برای آکنه شناخته می‌شود و در دستورالعمل‌های درمانی نیز به آن اشاره شده است.
کاهش جای جوش و لک‌های پوستی
آزلائیک اسید به ویژه برای از بین بردن جای جوش (لک‌های قرمز و تیره باقی‌مانده پس از بهبود جوش) بسیار موثر است. این لک‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:
لک‌های قرمز یا صورتی ناشی از آسیب به رگ‌های خونی زیر پوست
لک‌های قهوه‌ای یا تیره ناشی از تولید بیش از حد ملانین روی پوست
آزلائیک اسید برای رفع هر کدام از این لک‌ها هم مکانیسم متفاوتی دارد. برای لک‌های قرمز، خاصیت ضدالتهابی آزلائیک اسید به کاهش قرمزی کمک می‌کند. برای لک‌های تیره، این ماده با مهار آنزیم تیروزیناز، تولید ملانین را کاهش می‌دهد و باعث روشن شدن لک‌ها می‌شود.
برای مشاهده اثر آزلائیک اسید در درمان جای جوش و لک‌های تیره باقی‌مانده از آکنه، باید مصرف آن را به صورت منظم و حداقل به مدت یک تا دو ماه ادامه دهید.
کاهش قرمزی و درمان روزاسه
آزلائیک اسید یکی از درمان‌های استاندارد برای روزاسه (قرمزی مزمن پوست صورت) محسوب می‌شود. خاصیت ضدالتهابی این ماده به کاهش قرمزی، برجستگی‌ها و جوش‌های ناشی از روزاسه کمک می‌کند. به ویژه، افرادی که از قرمزی مداوم پوست رنج می‌برند، می‌توانند از محصولات حاوی آزلائیک اسید استفاده کنند.
روشن‌کننده و یکدست‌کننده رنگ پوست
آزلائیک اسید با مهار تولید ملانین، باعث روشن شدن کلی پوست و یکدست شدن رنگ آن می‌شود. این ماده برای ملاسما (لک‌های بارداری) و هایپرپیگمانتاسیون (تیرگی‌های پوستی) نیز مفید است و می‌تواند رنگ پوست را به مرور یکنواخت‌تر کند.
کرم آزلائیک اسید برای جای جوش؛ چه انتظاری داشته باشیم؟
عبارت جای جوش معمولا برای دو مشکل متفاوت استفاده می‌شود و همین موضوع می‌تواند باعث سوءتفاهم شود. اگر منظور از این عبارت لکه‌های قهوه‌ای یا تیره‌ای است که بعد از برطرف شدن جوش روی پوست باقی می‌مانند، کرم آزلائیک اسید می‌تواند یکی از ترکیبات مورد استفاده برای کمک به کاهش این تیرگی‌ها باشد.
اما اگر منظور از جای جوش، فرورفتگی، چاله یا اسکار برجسته است، آزلائیک اسید، موثر نخواهد بود. درمان این نوع اسکارها به روش‌های دیگری نیاز دارد.
معرفی دو محصول معروف حاوی آزلائیک اسید
برندها و شرکت‌های مختلفی اقدام به تولید کرم آزلائیک اسید در اشکال و با ترکیبات مختلف کرده‌اند. در ادامه دو محصول معروف حاضر در بازار ایران را بررسی می‌کنیم.
آزلائیک اسید اوردینری
یکی از محبوب‌ترین محصولات حاوی آزلائیک اسید در بازار، سوسپانسیون آزلائیک اسید ۱۰ درصد از برند The Ordinary است. این محصول برای افرادی که به تازگی می‌خواهند از این ترکیب استفاده کنند، نقطه شروع مناسبی محسوب می‌شود.
بافت آزلائیک اسید اوردینری به صورت سوسپانسیون است و شاید برای برخی افراد سنگین به نظر برسد، اما برای پوست‌های چرب و مختلط، به دلیل خاصیت مات‌کنندگی، گزینه مناسبی خواهد بود. بر اساس نظرات برخی کاربران در وب‌سایت‌های دارویی و شبکه‌های اجتماعی، آزلائیک اسید اوردینری در کاهش جوش، روشن شدن لک‌ها و یکدست شدن رنگ پوست موثر واقع می‌شود.
کرم آزلادرم آزلائیک اسید
آزلادرم یک کرم دارویی حاوی آزلائیک اسید ۲۰ درصد موجود در بازار ایران است. برخلاف عمده محصولات آرایشی-بهداشتی که غلظت پایینی از این ماده دارند، آزلادرم یک محصول با غلظت بالاتر است که برای درمان مشکلات پوستی خاص تجویز می‌شود.
اگر می‌پرسید کرم آزلادرم برای چیست؟ پاسخ، درمان آکنه‌های التهابی خفیف تا متوسط، روزاسه، ملاسما و لک‌های تیره است. کرم آزلادرم با خاصیت ضد باکتریایی خود، باکتری‌های مولد آکنه را از بین می‌برد و با مهار آنزیم تیروزیناز، تولید ملانین را کاهش می‌دهد. این محصول برای افرادی مناسب است که پوستشان به آزلائیک اسید غلظت پایین عادت کرده و به دنبال نتیجه قوی‌تر هستند. استفاده از آزلادرم باید با احتیاط و ترجیحا با نظر متخصص پوست انجام شود.
نحوه استفاده از آزلائیک اسید
استفاده صحیح از آزلائیک اسید، تاثیر مستقیمی بر نتیجه و کاهش عوارض دارد. مهم‌ترین اصل، افزایش تدریجی قدرت تحمل پوست است. برای شروع، بهتر است ابتدا غلظت‌های پایین‌تر مانند ۱۰ درصد را استفاده کنید و به تدریج به سراغ غلظت‌های بالاتر بروید.
روش پیشنهادی برای استفاده از کرم آزلائیک اسید نیز به شرح زیر است:
صورت خود را با یک شوینده ملایم بشویید و به آرامی خشک کنید.
مقدار کمی (به اندازه یک نخود) از محصول را روی نواحی مورد نظر بمالید. برای شروع، می‌توانید آن را روی یک ناحیه کوچک تست کنید.
در هفته اول، یک روز در میان استفاده کنید. اگر پوستتان تحمل کرد، به تدریج به مصرف روزانه برسانید.
پس از استفاده، از یک مرطوب‌کننده مناسب کمک بگیرید تا خشکی و تحریک پوست کاهش یابد.
در طول روز، حتما از ضد آفتاب استفاده کنید.
احساس خارش یا سوزش خفیف هنگام استفاده از کرم آزلائیک اسید طبیعی است و معمولا پس از چند دقیقه برطرف می‌شود. اما اگر استفاده از این ماده باعث تحریک شدید، قرمزی شدید یا تورم در پوست شما شد، مصرف را قطع کنید و با پزشک مشورت نمایید.
عوارض جانبی آزلائیک اسید چیست؟ نکات مهم مصرف
آزلائیک اسید، به طور کلی ترکیبی ایمن و ملایم محسوب می‌شود، اما ممکن است در ابتدای مصرف، عوارض خفیفی ایجاد کند؛ سوزش، خارش، گزگز، قرمزی و خشکی پوست شایع‌ترین آن‌ها هستند. این علائم معمولا در هفته‌های اول مصرف بروز می‌کنند و به تدریج با عادت کردن پوست، کاهش می‌یابند.
یکی از مزیت‌های مهم آزلائیک اسید، ایمنی نسبی آن در دوران بارداری است. این ماده در دسته داروهای گروه B طبقه‌بندی می‌شود؛ به این معنی که بر اساس مطالعات، استفاده از آن خطری برای جنین ندارد. انجمن متخصصان زنان آمریکا هم مصرف آزلائیک اسید را در بارداری مجاز دانسته است. بسیاری از متخصصان زنان و پوست نیز این دارو را به عنوان یک گزینه ایمن برای درمان آکنه و لک‌های بارداری توصیه می‌کنند. با این وجود، همیشه بهتر است پیش از مصرف، با پزشک خود مشورت کنید.
هنگام استفاده از محصولات حاوی آزلائیک اسید، نکات زیر را نیز رعایت کنید:
از تماس محصول با چشم و مخاط بینی خودداری کنید.
مصرف همزمان آزلائیک اسید با سایر اسیدهای قوی (مانند اسید گلیکولیک یا سالیسیلیک اسید) در یک نوبت، مگر با تجویز پزشک، توصیه نمی‌شود.
اگر پوست شما دچار آفتاب‌سوختگی، زخم باز یا تحریک شدید است، از آزلائیک اسید استفاده نکنید.
آزلائیک اسید؛ ترکیبی چندکاره و ارزشمند
آزلائیک اسید یکی از معدود ترکیباتی است که می‌تواند همزمان با چندین مشکل پوستی، از قرمزی ملایم تا آکنه و منافذ باز، مقابله کند. به طور خلاصه، این ماده با مکانیسم‌های چهارگانه خود موجب بهبود کلی سلامت و ظاهر پوست می‌شود. مزیت مهم دیگر آن، ملایم‌تر بودن ترکیب در مقایسه با لایه‌بردارهای اسیدی قوی‌تر است.
اگر به دنبال یک ترکیب چندکاره و موثر برای بهبود مشکلات پوستی خود هستید، آزلائیک اسید می‌تواند انتخاب ارزشمندی باشد. به یاد داشته باشید که نتایج آن تدریجی است و نیاز به صبر و استفاده منظم دارد. همچنین، پیش از شروع مصرف، به ویژه اگر پوست حساسی دارید یا باردار هستید، مشورت با متخصص پوست را فراموش نکنید.
در نهایت، باید اشاره کنیم که برای خرید انواع محصولات پوستی و آزلائیک اسید، اسنپ‌پی در کنار شماست. می‌توانید محصولات موردنظر خود را به صورت قسطی از فروشگاه‌های طرف قرارداد با اسنپ‌پی خریداری کنید و هزینه آن‌ها را با اعتبار ۴ قسطه پرداخت نمایید. اعتبار ۴ قسطی این سرویس تا سقف ۵۰ میلیون تومان ارائه می‌شود و سود و کارمزدی ندارد. به علاوه، در بسیاری از فروشگاه‌ها، امکان خرید با پرداخت آخر ماه نیز وجود دارد و می‌توانید از این روش هم استفاده کنید.
سوالات متداول
۱. آزلائیک اسید برای چه مشکلاتی مفید است؟
آزلائیک اسید برای درمان آکنه‌های خفیف تا متوسط، کاهش جای جوش (لک‌های قرمز و تیره)، درمان روزاسه، کاهش لک‌های پوستی، ملاسما و یکدست کردن رنگ پوست کاربرد دارد.
۲. آیا آزلائیک اسید برای پوست حساس مناسب است؟
بله، آزلائیک اسید به طورکلی ملایم‌تر از بسیاری از اسیدهای دیگر است و برای پوست‌های حساس نیز قابل استفاده خواهد بود. با این وجود، بهتر است با غلظت پایین شروع کنید.
۳. چقدر طول می‌کشد تا آزلائیک اسید اثر کند؟
نتایج آزلائیک اسید به تدریج نمایان می‌شوند. معمولا برای دیدن تاثیر محسوس آن بر جای جوش، به ۱ تا ۲ ماه استفاده منظم نیاز است. مشکلاتی مانند قرمزی ناشی از روزاسه، ممکن است سریع‌تر بهبود یابند.
۴. آیا آزلائیک اسید در بارداری بی‌خطر است؟
آزلائیک اسید در دسته داروهای گروه B قرار می‌گیرد و به عنوان یک گزینه ایمن در دوران بارداری شناخته می‌شود. به علاوه، بسیاری از متخصصان زنان و پوست، مصرف آن را برای درمان آکنه و لک‌های بارداری توصیه می‌کنند. با این وجود، مشورت با پزشک، ضروری است.
۵. تفاوت آزلائیک اسید با سالیسیلیک اسید چیست؟
سالیسیلیک اسید برای درمان جوش‌های سرسیاه و جلوگیری از آکنه‌های جدید استفاده می‌شود، اما برای پوست‌های حساس ممکن است تحریک‌کننده باشد. آزلائیک اسید علاوه بر درمان آکنه، به روشن شدن پوست و کاهش لک‌ها نیز کمک می‌کند و برای انواع پوست، از جمله پوست‌های حساس هم مناسب است.
