جوراب دیابتی چیست؟
جوراب دیابتی نوعی جوراب طبی به شمار می‌آید که برای محافظت از پای بیماران دیابتی طراحی شده است؛ این جورابها بدون درز داخلی، با نوعی کش غیر فشارنده و با استفاده از الیافی ساخته می‌شود که رطوبت را از سطح پوست می‌گیرد. این جورابها با هدف حذف عوامل ساییدگی، فشار متمرکز یا رطوبت روی پا تولید می‌شوند.
برای آشنایی بیشتر با جوراب دیابتی و انتخاب گزینه‌ای مناسب برای استفاده روزمره، در این مقاله از اسنپ‌پی با ما همراه باشید.
چرا بیماران دیابتی به جوراب مخصوص نیاز دارند؟
دیابت، نوعی بیماری است که تاثیر مستقیمی روی پاها دارد. این تاثیر به دو صورت متفاوت ولی موازی به پا آسیب می‌زند. یکی باعث خاموشی اعصاب می‌شود و دیگر رگ‌های خونی را تنگ می‌کند که نتیجه این دو باعث می‌شود تا پا درد را متوجه نشود و نتواند آسیب‌هایی که به آن می‌رسد را ترمیم کند.
طبق داده‌های انجمن دیابت آمریکا، حدود 15 درصد بیماران دیابتی در طول زندگی خود دچار زخم پای دیابتی می‌شوند که از این گروه بین 14 تا 24 درصد مجبور به قطع عضو خواهند شد.
این زخم از جایی شروع می‌شود که پا حس محافظتی خود را از دست می‌دهد و بیمار متوجه آسیب‌هایی که در کفش به پا می‌رسد، نمی‌شود. بعضی از افراد دیابت را شوخی می‌گیرند و وقتی درباره این صحبت می‌کنیم که بیمار متوجه آسیب نمی‌شود، در واقع درباره بریدگی‌های عمیق صحبت نمی‌کنیم، بلکه در ابتدای کار درباره یک چروک روی جوراب یا یک سنگ ریزه داخل کفش صحبت می‌کنیم.
این وضعیت زمانی شدیدتر می‌شود که ماهیچه‌های کوچک پا ضعیف می‌شوند و توزیع وزن روی پا از حالت عادی خارج می‌شود و برخی نقاط فشار بیشتری را تحمل می‌کنند که باعث آسیب بیشتر در آن قسمت‌ها می‌شود.
مشکل اصلی زمانی است که گردش خون نیز ضعیف شده و پلاکت‌ها نمی‌توانند خود را با سرعت از رگ‌های باریک شده عبور دهند و زخمی که در افراد سالم در طی چند روز بهبود می‌یابد، در پای یک فرد دیابتی ممکن است هفته‌ها باز بماند و این زخم در معرض عفونت قرار بگیرد.
جوراب دیابتی برای جلوگیری از شروع این زخم‌ها طراحی شده است. کار آن کاهش اصطکاک، کاهش رطوبت و حذف نقاط فشار متمرکز است.
چه کسانی باید جوراب دیابتی بپوشند؟
استفاده از جوراب دیابتی برای همه افراد مبتلا به دیابت لازم است و باید به عنوان پیشگیری از آن استفاده کنند تا دچار این زخم‌ها نشوند.
تصور خیلی از بیماران دیابتی این است که زخم پا فقط در شرایط خاص مثل پیاده‌روی طولانی یا فعالیت‌های سنگین اتفاق می‌افتد. اما مواردی که باعث ایجاد زخم در افراد دیابتی می‌شوند، شامل فعالیت‌های عادی روزانه هستند، مثل یک مهمانی چند ساعته با کفش رسمی، فشار نامتوازن کفش رسمی روی پنجه و پاشنه در فردی که پاهای او بی حس هستند که می‌تواند باعث تاول‌های عمیق شوند.
ویژگی‌های بهترین جوراب دیابتی
جوراب‌های دیابتی دارای ساختار مشخصی هستند که بتوانند کار خود را به خوبی انجام بدهند.
بدون درز (Seamless)
درزهای جوراب‌های معمولی، به سمت داخل دوخته شده است و معمولا کنار انگشتان پا قرار دارد. اما در پاهای حساس، این درزها ساییدگی ایجاد می‌کنند؛ به همین دلیل جوراب دیابتی یا بدون درز است و یا درز آن به سمت بیرون دوخته شده است تا با پوست تماس نداشته باشد.
در بازار ایران روی بسته‌بندی بعضی از جوراب‌های دیابتی از عبارت seamless یا بدون درز استفاده شده است، درز این جورابها صاف شده است و واقعا بدون درز نیستند، به همین دلیل زمان خرید حتما این موضوع را چک کنید.
کش ملایم غیرفشارنده
جوراب‌های معمولی دور ساق از یک کش استفاده می‌کنند تا جوراب به پایین لیز نخورد. این کش برای رگ‌های نزدیک پوست در پای افراد حساس باعث ایجاد مشکل می‌شود. به همین خاطر جوراب دیابتی با کش گشاد یا بدون کش طراحی می‌شود تا تاثیری روی جریان خون نداشته باشد.
جذب رطوبت
پارچه‌های مناسبی که با نخ پنبه‌ای یا بامبو ساخته شده‌اند، رطوبت را از سطح پوست جذب می‌کنند تا رطوبت پا باعث رشد باکتری و قارچ نشود.
ضخامت کافی در کف
برخی از مدل‌های جوراب دیابتی در قسمت کفی پا بافت ضخیم‌تری دارند که این ضخامت مثل یک لایه ضربه گیر عمل می‌کند و فشار روی نقاط حساس پا را کاهش می‌دهد.
ضد باکتری
برخی از جوراب‌های دیابتی با الیاف ضدباکتری مثل یون نقره یا بامبو تولید می‌شوند که این خاصیت در پیشگیری از عفونت‌های مختلف تاثیر زیادی دارد.
جوراب دیابتی زنانه
پای زن و مرد از نظر آناتومیک چند تفاوت مشخص دارد که در طراحی جوراب دیابتی زنانه به جزئیات این مسئله نگاه ویژه‌ای شده است.
پای زنان معمولا باریک‌تر، قوس کف پا بلندتر و انگشتان ظریف‌تر هستند. این موارد اگر در زمان سایزبندی در نظر گرفته نشوند، ممکن است جوراب فیت پا نباشد و در داخل کفش چروک شود. این چروک بودن جوراب، باعث می‌شود که مشکلات بیشتری ایجاد شود. جوراب دیابتی زنانه معمولا در سه شکل ساق کوتاه، ساق متوسط و جوراب شلواری دیابتی (برای افرادی که مشکلات گردش خون در ساق پا دارند) عرضه می‌شود.
جوراب دیابتی مردانه
پای مردان پهن‌تر از پای زنان است، انگشت اول (انگشت شست) نیز قوی‌تر و پهن‌تر است. پای مردان گرما و رطوبت بیشتری تولید می‌کند که برای پای دیابتی این شرایط خطرناک‌تر است. جوراب دیابتی مردانه در سه مدل کلاسیک کروسوک (استانداردترین جوراب دیابتی)، اوورکالف و مخصوص ورزش عرضه می‌شود.
چه نکاتی را قبل از خرید جوراب دیابتی بررسی کنیم؟
در زمان خرید جوراب دیابتی، کف جوراب را بررسی کنید تا بالشتک محافظ متراکمی داشته باشد که شوک ناشی از راه رفتن روی استخوان‌های کف پا را مهار کند. داخل جوراب را با دست لمس کنید و مطمئن شوید که هیچ گره، برآمدگی یا نخ اضافی در ناحیه پاشنه و پنجه احساس نمی‌شود.
برچسب ترکیب الیاف را بخوانید؛ چرا که برخی مدل‌های تخصصی از نخ‌های حاوی رشته‌های نقره یا مس استفاده می‌کنند که به طور طبیعی رشد باکتری و قارچ را کند می‌کنند و بوی تعریق را کاهش می‌دهند. همچنین مطمئن شوید الیاف ویسکوز بامبو، پنبه مرسریزه یا کول مکس در ترکیبات آن وجود داشته باشند.
مراقب باشید که جوراب دیابتی را با جوراب واریس اشتباه نگیرید. جوراب واریس با فشار تدریجی باعث می‌شود خون از پاها به بالا و به سمت قلب برگردد؛ اگر فرد دیابتی دچار نارسایی شریانی محیطی باشد، همین فشار می‌تواند خون‌رسانی را مسدود کرده و به نکروز بافت منجر شود. جوراب دیابتی غیرفشاری است و هیچ فشاری به سمت پا وارد نمی‌کند.
خرید اقساطی پکیج مراقبت از پای دیابتی
جوراب دیابتی به تنهایی هزینه‌ی بالایی ندارد، اما وقتی آن را در کنار سایر ملزومات مراقبت از پا تهیه کنید، هزینه‌ی کلی قابل توجه می‌شود. به عنوان مثال یک کفش طبی مناسب، یک کرم تخصصی برای پیشگیری از خشکی و ترک پا و یک آینه بازرسی برای دیدن کف پا بدون نیاز به خم شدن، در کنار جوراب دیابتی، یک بسته کامل مراقبتی برای افراد دیابتی است که خرید این بسته به صورت نقدی برای بسیاری از بیماران دیابتی هزینه بالایی دارد، مخصوصا وقتی هزینه‌های درمانی دیابت به آن اضافه می‌شود.
در این میان استفاده از سرویس‌های خرید اقساطی مثل اسنپ‌پی این امکان را می‌دهد که کل پکیج را با هم تهیه کنید و هزینه آن را در 4 قسط تا سقف 50 میلیون تومان و بدون سود و کارمزد بپردازید.
جمع‌بندی
جوراب دیابتی بخشی از درمان دیابت است که اهمیت آن به اندازه دارو یا رژیم غذایی است؛ چرا که پاهای یک فرد دیابتی که احساس درد را از دست داده است با یک ساییدگی کوچک یا رطوبت اضافه می‌تواند به زخمی دچار شود که بهبود آن هفته‌ها طول می‌کشد و اگر دیر متوجه آن شود، ممکن است به قطع عضو ختم شود.
بنابراین انتخاب درست و خرید به موقع یک جوراب دیابتی می‌تواند از این مشکلات پیشگیری کند. هنگام خرید توجه به این نکات اهمیت دارد که جوراب باید بدون درز باشد، کش آن فشاری به ساق پا وارد نکند و از الیافی ساخته شده باشد که رطوبت را از پوست دور کند. تفاوت‌های ظریف بین مدل‌های زنانه و مردانه یا بین جوراب دیابتی و جوراب واریس نیز نباید فراموش شود.
سوالات متداول
چند وقت یک بار باید جوراب دیابتی را عوض کرد؟
بهتر است از این جوراب چند جفت تهیه شود که بتوانید روزانه یک جوراب تمیز استفاده کنید و جوراب روز قبل را برای استفاده مجدد بشویید. مخصوصا در فصل‌های گرم یا برای افرادی که پاهایشان زودتر عرق می‌کند.
هر جوراب دیابتی را تا چه مدت می‌توان استفاده کرد؟
جوراب دیابتی را باید پس از ۲ تا ۳ ماه استفاده روزمره یا پس از حدود ۳۰ تا ۴۰ بار شست و شو تعویض کرد. البته نشانه‌هایی هم وجود دارد که نشان می‌دهد زودتر باید این کار را انجام دهید: کش دیگر فشار ملایم اولیه را ندارد و شل یا سفت شده است، ناحیه پنجه یا پاشنه نازک شده و نور از آن رد می‌شود یا بعد از درآوردن جوراب، رد کش روی ساق بیشتر از چند دقیقه باقی می‌ماند.
آیا می‌توان جوراب دیابتی را با کفش‌های معمولی پوشید؟
بله، بهتر است همراه با کفش طبی یا کفشی که فضای کافی برای انگشتان دارد، استفاده شود.
