راهنمای کامل تمیز کردن طلا در خانه برای حفظ درخشش آن
آیا تا به حال پیش آمده که به انگشترتان نگاه کنید و ببینید آن درخشش روزهای اول را ندارد؟ انگار یک لایه مات و کدر روی آن نشسته و آن برق همیشگی را گرفته است. قبل از هر چیز باید بدانید که این اتفاق تازه‌ای نیست و ممکن است برای همه پیش بیاید. آن کرمی که شب قبل زده‌اید و کاملا جذب نشده، عرقی که روی پوست نشسته است و هوایی که ذره‌ذره سولفورش را روی سطح فلز می‌نشاند، همگی می‌توانند موجب کدری و تیرگی طلا شوند.
اما خبر خوب این است که این لایه را می‌شود برداشت و خبر نه چندان خوب اینکه بعضی از روش‌هایی که به اسم خانگی مشهور هستند، در واقع جواهرات را خراب می‌کنند! پس به طور خلاصه در این مطلب از اسنپ پی می‌خواهیم همین نکات را روشن کنیم؛ اینکه چه چیزی طلا را کدر می‌کند، کدام روش‌ها واقعا امن هستند، کدام روش‌ها فقط ظاهرا جواب می‌دهند و چرا طلای سفید به یک رفتار کاملا متفاوت نیاز دارد. بنابراین، برای آگاهی از بهترین روش‌ها و جلوگیری از آسیب به طلا، تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
مواد ممنوعه برای تمیز کردن طلا
قبل از اینکه به سراغ روش درست برویم، باید بدانیم چه کارهایی را نباید انجام داد؛ زیرا آسیب‌هایی که از روش‌های اشتباه می‌آیند، معمولا جبران شدنی نیستند.
کنار گذاشتن خمیر دندان و جوش شیرین
این دو ماده واقعا آن لایه تیره را پاک می‌کنند، اما با ساییدن، همزمان سطح طلا را خراش می‌دهند. خمیر دندان و جوش شیرین ذره‌های ریزی دارند که مثل سنباده نرم عمل می‌کنند و از آنجایی که طلا فلز نرمی است، این ذره‌ها روی سطح آن خط می‌اندازند. البته این خط‌ها آنقدر ریز هستند که با چشم دیده نمی‌شوند، اما کم‌کم سطح طلا را زبر و مات می‌کنند. در واقع، نتیجه این است که ابتدا، طلاها براق می‌شوند، اما بعد از چندین بار، دیگر آن درخشش اول را برنمی‌گرداند.
آمونیاک، ممنوع!
آمونیاک یک ماده شیمیایی صنعتی است که در بعضی از محلول‌های تجاری تمیزکننده جواهرات وجود دارد و در صنعت جواهرسازی هم از آن استفاده می‌شود. با این وجود، آمونیاک ماده‌ای نیست که استفاده از آن در مصارف خانگی بی‌خطر باشد. این ماده، به ویژه برای طلای سفید خطرناک است؛ زیرا به لایه رودیوم آن حمله می‌کند و باعث می‌شود زودتر از موعد، رنگ زرد زیرین طلا بیرون بزند. برای سنگ‌های حساس مثل زمرد، مروارید، فیروزه و مرجان هم مطلقا ممنوع است. گذشته از این‌ها، بوی تند و بخار سمی آمونیاک هم چیزهایی نیستند که بشود نادیده گرفت.
وایتکس، کلر و سفیدکننده؛ خطرناک‌ترین دشمنان طلا
این مواد به مس و نقره‌ای که در آلیاژ طلا وجود دارند، حمله می‌کنند و مهم‌تر از آن، به نقاط لحیم‌کاری شده زنجیر و قفل آسیب می‌زنند. یک زنجیر طلا که با آب استخر یا مواد سفیدکننده تماس پیدا کرده، ممکن است ظاهرش سالم به نظر برسد، اما نقاط اتصال آن دیگر استحکام قبلی را نخواهند داشت.
سرکه و آبلیمو و خطر پنهان در استفاده مکرر
این دو مورد اسیدهای ضعیفی هستند و شاید با یکی دو بار استفاده مشکلی ایجاد نکنند، اما اگر تبدیل به عادت شوند، همان مس و نقره‌ای را که به طلا استحکام می‌دهند، به مرور حل خواهند کرد.
روش استاندارد و ایمن برای تمیز کردن طلا در خانه
برای تمیز کردن طلا در خانه به دنبال روش‌های پیچیده یا شوینده‌های خاص نباشید. اصول این کار واقعا ساده است و اتفاقا این روش، همان کاری است که جواهرسازها هم قبل از پولیش نهایی روی قطعات انجام می‌دهند.
وسایل لازم برای تمیز کردن طلا زرد و سفید
برای تمیز کردن طلا به روش صحیح، به مواد و لوازم زیر نیاز دارید.
یک کاسه کوچک
آب گرم (نه داغ)
مایع ظرفشویی ملایم و بدون فسفات
یک مسواک نرم (مسواک بچه گزینه خوبی است.)
یک پارچه نرم و بدون پرز مثل پارچه میکروفایبر
اصول تمیز کردن طلا در خانه
ابتدا آب گرم را در کاسه بریزید و دو قطره مایع ظرفشویی به آن اضافه کنید. قطعه طلا را 10 تا 15 دقیقه در محلول خیس کنید تا چربی و آلودگی‌ها نرم شوند. بعد با مسواک نرم، آرام و بدون فشار روی سطح و لابه‌لای شکاف‌ها بکشید. سپس، قطعه را زیر آب گرم بگیرید تا کامل شسته شود و در نهایت با پارچه نرم خشک کنید. توجه داشته باشید که حوله برای این کار مناسب نیست، زیرا پرزهای حوله ممکن است روی سطح باقی بمانند.
این روش برای تمیز کردن طلا زرد، طلای سفید و حتی طلای نگین‌دار با سنگ‌های مقاوم مثل الماس و یاقوت مناسب است. اما درباره سنگ‌های حساس مثل مروارید، اپال، فیروزه، مرجان، زمرد، سنگ ماه، لاجورد و مالاکیت باید بیشتر احتیاط کنید. این سنگ‌ها ساختار نرم و حساسی دارند و اگر در محلول بمانند، آب و مواد شوینده به داخل آن‌ها نفوذ می‌کنند و به مرور، رنگ یا میزان شفافیت سنگ‌ها را تغییر می‌دهند.
در این موارد، مرحله خیساندن طلا را کنار بگذارید و به جای آن، با یک مسواک نرم که آن را با آب کمی نم‌دار کرده‌اید، سطح سنگ و طلا را آرام تمیز کنید. سپس بلافاصله با پارچه نرم خشک کنید تا رطوبت روی سنگ نماند.
تمیز کردن طلای سفید با قوانین جداگانه
طلای زرد آلیاژی از طلا با مس و نقره است، اما طلای سفید از ترکیب طلا با پالادیوم، نیکل یا روی ساخته می‌شود. مهم‌تر از همه، روی طلای سفید یک لایه نازک رودیوم آبکاری می‌شود تا رنگ سفید و براق بگیرد. بنابراین، وقتی طلای سفید شما به مرور زرد می‌شود، یعنی لایه رودیوم آن نازک شده و رنگ زرد پایه طلا از زیر نمایان شده است. به همین دلیل، هیچ روش تمیزکردنی نمی‌تواند آن را به سفیدی اولش بازگرداند و فقط آبکاری مجدد رودیوم نزد جواهرساز می‌تواند این کار را انجام دهد.
تمیز کردن طلای سفید نیز فقط با شوینده‌ی ملایم و بدون آمونیاک و فسفات مجاز است. درباره طلای سفید هم هرگز از روش‌های ممنوعه مثل جوش شیرین و خمیر دندان یا مواد اسیدی مثل سرکه و آبلیمو استفاده نکنید؛ این مواد عمر روکش رودیوم را کوتاه‌تر می‌کنند.
چند نکته برای نگهداری درست طلا در خانه
نکات زیر بسیار ساده هستند، اما رعایت همین نکات ساده، عمر درخشش طلاهای شما را برای مدت طولانی‌تری حفظ خواهد کرد:
هر قطعه طلا را در کیسه‌ی پارچه‌ای جداگانه یا محفظه جداگانه جعبه جواهرات نگه دارید، زیرا تماس قطعات با هم، باعث خط افتادن روی سطح آن‌ها می‌شود.
عطر، کرم و ضدآفتاب را قبل از پوشیدن جواهرات بزنید و اجازه دهید کاملا جذب شوند.
قبل از رفتن به سرویس بهداشتی، شنا، ظرف شستن و کار با مواد شوینده، طلا را دربیاورید.
طلا را در حمام نگه ندارید، زیرا بخار و رطوبت به مرور به سطح آن آسیب می‌زند.
اگر نگین طلا لق شده یا طلای سفید زرد شده است، به جای تلاش برای حل کردن مشکل در خانه، به جواهرساز مراجعه کنید.
راز ساده درخشش ماندگار طلا را فراموش نکنید…
در این مطلب، با روش اصولی تمیز کردن طلا در خانه و مواد ممنوعه برای این کار آشنا شدید. به علاوه، دانستید که بازگرداندن سفیدی طلا سفید، باید به دست جواهرساز انجام شود و شما تنها می‌توانید آن را تمیز کنید. حال، همه این نکات را به خاطر بسپارید تا همیشه طلاهایی داشته باشید که درخشش آن‌ها پایانی ندارد.
سوالات متداول
آیا می‌توانم طلا را با خمیر دندان تمیز کنم؟
خیر؛ خمیر دندان ذره‌های ریزی دارد که سطح طلا را خراش می‌دهند. بنابراین، در استفاده‌های اول، طلا براق به نظر می‌رسد، اما بعد از چند بار، مات و کدر می‌شود.
چرا طلای سفید زرد می‌شود؟
چون لایه‌ی رودیوم روی آن نازک شده و رنگ زرد پایه طلا از زیر پیدا شده است. این مشکل با تمیز کردن حل نمی‌شود و فقط آبکاری مجدد رودیوم نزد جواهرساز می‌تواند آن را به سفیدی گذشته برگرداند.
آیا آب استخر به طلا آسیب می‌زند؟
بله؛ کلر موجود در آب استخر به مس و نقره موجود در آلیاژ طلا حمله می‌کند و به نقاط لحیم‌کاری شده زنجیر و قفل آسیب می‌زند. بهتر است قبل از شنا، جواهرات را باز کنید.
طلای نگین‌دار را چطور تمیز کنم؟
اگر طلای شما سنگ مقاوم مثل الماس و یاقوت دارد، همان روش آب گرم با مایع ظرفشویی و مسواک نرم جواب می‌دهد. اما اگر سنگ حساس است، مثل مروارید، اپال، فیروزه، مرجان و زمرد، مرحله خیساندن را کنار بگذارید و فقط با یک مسواک نرم که با آب خالص کمی نم‌دار کرده‌اید، سطح را آرام تمیز کنید و بلافاصله خشک نمایید.
چند وقت یک بار باید طلا را تمیز کرد؟
بستگی به میزان استفاده دارد؛ برای قطعاتی که هر روز می‌بندید، هر چند هفته یک بار و برای قطعاتی که کمتر استفاده می‌شوند، هر چند ماه یک بار تمیز کردن کافی است. البته، اگر زیورآلات مدام در معرض عرق، کرم یا مواد شوینده قرار دارند، بهتر است زودتر به سراغ آن‌ها بروید.
