خواص گلپر
گلپر با نام علمی Heracleum persicum که بهطور معمول با نام گلپر ایرانی (Persian hogweed) نیز شناخته میشود، گیاهی علفی و چندساله از خانوادهی چتریان است که اغلب بهصورت خودرو در مناطق کوهستانی مرطوب ایران و برخی دیگر از نواحی رشد میکند. دانههای گیاه گلپر معمولا آسیاب شده و بهصورت پودر آماده بهفروش میرسند. مردم نیز برای بهرهمندی از خواص گلپر و بهبود عطر و طعم طیف وسیعی از غذاها از این ادویه منحصربهفرد در آشپزی استفاده میکنند. برای آشنایی با خواص و مضرات گلپر و همچنین خواص دمنوش گلپر برای لاغری، پیشنهاد میکنیم تا انتهای این مطلب از اسنپپی همراه ما باشید.
آشنایی با خواص گلپر
بهبود سلامت قلب، دستگاه گوارش، کبد و… تنها بخشی از فواید گلپر است. در ادامه، مجموعه شگفتانگیز خواص این گیاه را بهطور کامل بررسی میکنیم:
خواص گلپر برای قلب
آنتیاکسیدانهای موجود در گلپر با جلوگیری از آسیب مرتبط با رادیکالهای آزاد و استرس اکسیداتیو، سلامت سلولهای قلبی را تقویت میکنند. از طرفی، این ترکیبات در روند کاهش کلسترول موجود در خون موثر هستند و با کنترل فشار خون، عملکرد عروق قلبی را بهبود میبخشند. بدیهی است با ادامه این روند، احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی و به دنبال آن، سکته مغزی تا حدی کاهش مییابد.
خواص گلپر برای مردان
گلپر برای مردان فواید ویژهای دارد؛ برای مثال، خواص ضدالتهابی این ادویه قادر است به کاهش التهاب پروستات کمک کند. از طرفی، مجموعه آنتیاکسیدانهای این ادویه از سلولهای بدن در برابر آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد مضر و استرس اکسیداتیو محافظت کرده و از برخی بیماریها مانند سرطان پیشگیری میکنند. علاوه بر آن، مصرف متعادل و بهقاعده گلپر میتواند در افزایش سطح انرژی بدن موثر باشد و قوای جنسی مردانه را تقویت نماید.
خواص گلپر برای زنان
ترکیبات موجود در گلپر باعث شدهاند تا این ادویه بهطور خاص برای خانمها نیز مفید باشد. برای مثال، گلپر میتواند علاوه بر تنظیم خلقوخو، تا اندازهای در برطرف کردن گرفتیهای عضلانی در دوران قاعدگی موثر باشد. این ادویه همچنین قادر است به تنظیم هورمون استروژن کمک کند و میل جنسی و احتمال بارداری در زنان را تا حدودی افزایش دهد. گلپر حتی برای زنان در سنین بالاتر و دوران یائسگی نیز مفید است و میتواند در کاهش اختلالهای خلقی تاثیرگذار باشد.
خواص گلپر برای لاغری
همانطور که میدانید، سردی معده میتواند یکی از دلایل افزایش اشتها و پرخوریهای افراطی باشد. این در حالیست که طبع گرم و خشک گلپر قادر است محیط معده یا دستگاه گوارش را گرم کند. از این رو، بدیهی است مصرف منظم و متعادل گلپر میتواند در از بین بردن اشتهای کاذب و پرخوریهای گاهبهگاه افراد تا حدودی موثر باشد.
جدا از مصرف گلپر به شکل ساده یا پودرشده در تهیه انواع غذاها، میتوان از این گیاه دارویی دمنوشی فوقالعاده مفید و موثر برای لاغری تهیه کرد. در واقع، از بارزترین خواص چای گلپر، تسهیل روند کاهش وزن و لاغری است. برای مدیریت وزن، اغلب توصیه میشود افراد چای یا دمنوش گلپر را تازهتازه تهیه کرده و بعد از تمرینات فیزیکی یا نوبتهای ورزشی میل کنند.
خواص گلپر برای دستگاه گوارش
ویژگی آرامبخشی گلپر در کنار خاصیت ضدنفخ آن، باعث میشود این ادویه از بروز برخی مشکلات گوارشی جلوگیری کند. برای مثال، مصرف متعادل و منظم گلپر میتواند در کاهش نفخ و گاز معده موثر باشد و تا حدی از احساس سنگینی معده جلوگیری نماید. حتی استفاده از گلپر همراه با مواد غذایی سرشار از فیبر میتواند برای کسانی که دچار مشکلات گوارشی مانند یبوست هستند، گزینه بسیار مناسبی باشد.
خواص گلپر برای کبد
گلپر مانند بسیاری دیگر از ادویهها، منبع خوبی از مواد مغذی از جمله ترکیبات ضدالتهابی است. این ادویه همچنین دارای مجموعهای قوی از آنتیاکسیدانها است که میتواند از رسوب چربیهای مضر جلوگیری کند. به همین دلیل، مصرف متعادل گلپر میتواند تا حد قابلتوجهی خطر ابتلا به بیماریهایی مانند کبد چرب را کاهش دهد.
خواص گلپر برای حافظه
از دیگر خواص گلپر میتوان به تاثیر مثبت این گیاه بر مغز و حافظه اشاره کرد. بهعبارتی، از آنجا که سرد شدن مغز از جمله دلایلی است که در روند کند شدن حافظه تاثیر میگذارد، گلپر میتواند با طبع گرم خود نقشی در جلوگیری از آن ایفا کند. از این رو، افرادی که مصرف منظم و بهاندازه گلپر را در رژیم غذایی خود قرار دادهاند، میتوانند به گرم نگه داشتن مغز کمک کنند و از این طریق، عملکرد مغز و حافظه خود را بهبود دهند.
خواص باقلا پخته با گلپر
از آنجا که استفاده از ادویه گلپر همرا با باقلا پخته بسیار رایج و محبوب است، در ادامه به خواص باقلا پخته با گلپر اشاره میکنیم:
حفاظت از دستگاه تنفسی: محتوای بالای آنتیاکسیدانها و ویتامین C باقلا و خواص ضدالتهابی گلپر باعث میشود تا ترکیب این دو ماده به بهبود سلامت ریهها و مجاری تنفسی کمک کند و در درمان بیماریهای مرتبط با دستگاه تنفسی مانند سرماخوردگی و سرفه موثر باشد.
تقویت دستگاه گوارش: فیبر موجود در باقلا بههمراه ترکیبات مغذی موجود در گلپر، با تاثیر مثبت بر دستگاه گوارش، باعث تنظیم حرکات روده و جلوگیری از یبوست میشود و نفخ گوارشی و گاز معده را کاهش میدهد.
تقویت سیستم ایمنی: خواص ضدباکتری و ضدویروسی گلپر، در کنار ترکیبات مغذی باقلا از جمله ویتامین C، آهن و زینک، باعث شده تا ترکیب باقلا و گلپر در تقویت سیستم ایمنی و مقابله با بیماریهای ویروسی و عفونتها بسیار موثر باشد.
تقویت عملکرد مغز و حافظه: علاوه بر خواص آرامبخش گلپر که به کاهش استرس کمک میکند و عملکرد حافظه و مغز را بهبود میبخشد، مقدار زیاد فسفر موجود در باقلا نیز در بهبود حافظه و تمرکز موثر است و عملکرد مغز را تقویت مینماید.
بهبود سلامت قلب: باقلا به دلیل داشتن اسیدهای چرب غیراشباع و پتاسیم، در کنترل فشار خون موثر است و به کاهش خطر بیماریهای قلبی کمک میکند. از طرفی، آنتیاکسیدانهای گلپر نیز به مبارزه با رادیکالهای آزاد و جلوگیری از آسیب به سلولهای قلب میپردازند و از این طریق، در تقویت سلامت قلب موثر هستند.
کمک به کاهش وزن: خاصیت هضمکننده گلپر به تسهیل فرایند هضم غذا و جذب بهینه مواد مغذی کمک میکند و در مدیریت وزن موثر است. باقلا نیز سرشار از فیبر و مقداری پروتئین است که میتواند باعث حفظ طولانیتر احساس سیری شود و نهایتا با کاهش اشتها، از پرخوریهای گاهبهگاه و چاقی جلوگیری کند.
افزایش انرژی: خواص ضدعفونیکننده و هضمکننده گلپر در روند هضم غذا و جذب بهتر مواد مغذی موثر است و از این رو، به بهبود سطح انرژی و کاهش خستگی کمک میکند. باقلا نیز با محتوای پروتئین و کروبوهیدراتهای پیچیده خود، منبع خوبی برای انرژی محسوب میشود و از احساس خستگی جلوگیری مینماید.
بهبود سلامت پوست: گلپر دارای خاصیت ضدالتهابی است و به همین دلیل میتواند در کاهش التهابات پوستی و جلوگیری از بروز جوش و آکنه موثر باشد. مجموعه آنتیاکسیدانها و ویتامینهای باقلا مانند ویتامین A و C نیز با خطوط ریز و چین و چروکهای پوستی و همچنین آسیب ناشی از نور خورشید مقابله کرده و به شادابی، درخشندگی و جوانی پوست کمک میکند.
مضرات گلپر چیست؟
با اینکه گلپر به واسطه ترکیبات مغذی خود از جمله ادویههای مفید و پرکاربرد در آشپزی بهشمار میرود، اما این ماده نیز مانند دیگر گیاهان دارویی و ادویهها در صورت مصرف افراطی میتواند عوارض جانبی خفیف تا جدی بههمراه داشته باشد. برای مثال، افراد دارای مزاج گرم ممکن است در صورت مصرف گلپر دچار نارسایی روده و یبوست شوند. همچنین برخی افراد با خوردن گلپر گاها دچار تپش قلب و سردرد میشوند؛ گفته میشود برای برطرف کردن سردرد ناشی از مصرف گلپر، بو کردن مقداری گلاب میتواند کمککننده باشد.
از طرفی، زنان باردار و شیرده میبایست برای جلوگیری از خطراتی مانند سقط جنین، درباره دوز ایمن مصرف گلپر در این دوران با پزشک خود مشورت کنند. ناگفته نماند، از آنجا که عصاره گیاه گلپر سمی است، ممکن است پوست افراد در صورت تماس با آن دچار حساسیت شود و علائمی مانند قرمزی، خارش و سوزش بروز کند.
روش های استفاده از گلپر
در آشپزی ایرانی، گلپر مانند بسیاری دیگر از ادویهها به شکلهای گوناگونی قابل استفاده است. برای مثال، میتوان گلپر آسیابنشده یا برگها و ساقههای جوان آن را ترشی انداخت (ترشی گلپر) یا در تهیه انواعی از ترشیها بهکار برد. البته زمانی که گیاه خشکشده گلپر آسیاب شده و به شکل پودر درمیآید کاربرد بیشتری دارد و بهتنهایی یا در ترکیب با برخی دیگر از ادویهها برای طعمدادن به انواع غذاهای برنجی و خورشتها و همچنین غذاهای تهیهشده با مرغ، ماهی و حبوبات استفاده میشود. برای مثال، میتوان از گلپر برای بهبود عطر و طعم بسیاری از خورشتها مانند فسنجان، انواع سوپ، سیبزمینی، برخی سالادها و همچنین حبوباتی مثل باقلا و عدس استفاده کرد. جهت کاهش نفخ گوارشی، میتوانید هنگام پخت حبوبات، یک تا دو قاشق چایخوری گلپر را به ازای هر نیم کیلوگرم به آن اضافه کنید.
همچنین مصرف گلپر آسیابشده با تخمه آفتابگردان و کدو، انار، آب انار و مرکباتی مانند پرتقال و نارنگی یا خوردن آن با ماست و دوغ از محبوبیت بالایی برخوردار است. علاوه بر آن، برای بهره بردن از خواص دمنوش گلپر برای لاغری و تقویت سیستم گوارشی، شما میتوانید یک قاشق چایخوری گلپر آسیابنشده را با مقداری آب جوش برای مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم کنید؛ توجه داشته باشید استفاده از گلپر آسیابنشده بهجای پودر گلپر در تهیه چای یا دمنوش، از کدر شدن ظاهر این نوشیدنی پرخاصیت جلوگیری میکند.
خواص گلپر؛ از کاهش نفخ تا تقویت قلب و کبد
ما در این مطلب با مجموعه فوقالعاده خواص گلپر برای مردان و زنان آشنا شدیم. به علاوه بیان کردیم که این ادویه گرم و خوشعطر میتواند به بهبود عملکرد قلب، مغز و کبد کمک کند و در حفظ سلامت پوست و تقویت سیستم ایمنی، تنفسی و گوارشی موثر باشد. علاوه بر آن، دانستید اشکال و موارد استفاده گلپر در غذاهای متعدد کدام است و مصرف افراطی و بیرویه این ادویه ممکن است چه خطرات و مضراتی را برای فرد بههمراه داشته باشد. اکنون شما میتوانید برای بهرهمندی از خواص گلپر و بهبود سطح سلامت بدن خود، این ادویه منحصربهفرد را به غذاها اضافه کرده یا برای تسهیل روند کاهش وزن و لاغری، چای یا دمنوش این ادویه را تهیه کنید.
سوالات متداول
طبع گلپر چیست؟
طبع گلپر گرم و خشک است.
آیا گلپر به کاهش وزن کمک میکند؟
طبع گرم و خاصیت هضمکننده گلپر باعث تسهیل فرایند هضم غذا و جذب بهینه مواد مغذی میشود و بنابراین میتواند در کاهش وزن موثر باشد.
آیا گلپر به زیبایی پوست کمک میکند؟
خاصیت ضدالتهابی گلپر به کاهش التهابات پوستی و جلوگیری از بروز جوش و آکنه کمک میکند.
خواص گلپر برای مردان چیست؟
مجموعه آنتیاکسیدانها و خاصیت هضمکننده، ضدعفونیکننده و ضدالتهابی گلپر به کاهش التهاب، هضم و جذب بهتر مواد غذایی و به دنبال آن افزایش سطح انرژی و رفع خستگی کمک کرده و قوای جنسی مردان را تقویت میکنند.
خواص گلپر برای زنان چیست؟
گلپر میتواند به کاهش اختلالات خلقی و تنظیم هورمون استروژن کمک کند و تا حدی میل جنسی و احتمال بارداری در زنان را افزایش دهد؛ علاوه بر آن، مصرف این ماده در برطرف کردن گرفتیهای عضلانی در دوران قاعدگی نیز موثر است.
