از سفره عشایر تا امروز با طرز تهیه آش ترخینه
اگر با دیدن قفسههای پر از غذاهای کنسروی در سوپرمارکتها، فکر میکنید غذاهای کنسروی و آماده مخصوص این دوره هستند، سخت در اشتباهید. واقعیت این است که اجداد کوچنشین ما قرنها پیش، زمانی که خبری از یخچال و کارخانه نبود هم غذاهایی با ماندگاری طولانی درست میکردند. برای مثال، آنها با استفاده از دوغ و گندم، مادهای غذایی ساختند که در سفرهای طولانی و فصلهای سرد، همراهشان بود. اسم این شاهکار باستانی «ترخینه» است و امروز، ما با همان ماده اولیه، یکی از خوشعطرترین آشهای ایرانی را میپزیم. اگر شما هم دوست دارید طرز تهیه آش ترخینه را با تمام نکات و ریزهکاریها یاد بگیرید، با این مطلب از اسنپ پی همراه باشید.
یک خلاصه مفید از طرز تهیه آش ترخینه
برای شروع، حبوبات (نخود و لوبیا) را از شب قبل خیس کنید و جداگانه بپزید تا نرم شوند. قرصهای ترخینه را نیز به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب جوش بخیسانید. در یک قابلمه، پیاز خردشده را تفت دهید تا طلایی شود، سپس سیر و زردچوبه را اضافه کنید. ترخینه و عدس خیسخورده را به قابلمه بیفزایید، روی آن آب جوش بریزید و نیمساعت بپزید. حالا حبوبات پخته و سبزی آش خردشده را اضافه کنید و نیمساعت دیگر صبر کنید تا آش جا بیفتد. در انتها، کشک را بیفزایید و با پیازداغ، سیرداغ و نعناع داغ تزیین کنید.
طرز تهیه آش ترخینه با تمام نکات و جزئیات
آش ترخینه یکی از آن غذاهای همهفصلی است که در هر موقعیتی میتوان آن را سرو کرد. در ادامه، طرز پخت اش ترخینه را با تمام جزئیات و ریزهکاریها با هم میخوانیم.
مواد لازم برای تهیه آش ترخینه
با مقدار مواد اولیه زیر میتوانید برای 4 تا 6 نفر یک آش ترخینه خوشمزه و جاافتاده درست کنید:
مراحل پخت آش ترخینه
برای پخت یک آش ترخینه عالی، مطابق مراحل زیر پیش بروید:
مرحله اول: قرصهای ترخینه را در ظرفی مناسب بریزید و روی آنها را با آب جوش پر کنید. 15 تا 20 دقیقه زمان لازم است تا قرصها کاملا خیس بخورند و نرم شوند.
مرحله دوم: در این فاصله، نخود و لوبیا را که از شب قبل خیساندهاید و چند بار آب آنها را عوض کردهاید، در قابلمههای جداگانه با مقدار مناسب آب بپزید. عدس هم باید از حدود 1 ساعت پیش از پخت، در مقداری آب ولرم خیسانده شود.
مرحله سوم: سبزی آش را بشویید و پس از آبکشی، به صورت درشت خرد کنید و کنار بگذارید.
مرحله چهارم: حالا 2 عدد پیاز را به صورت نگینی خرد کنید. سپس آنها را در قابلمهای بزرگ و مناسب با مقداری روغن تفت دهید تا طلایی شوند.
مرحله پنجم: در ادامه طرز تهیه آش ترخینه، نصف بوته سیر را پوست کنده، رنده کنید و به پیاز بیفزایید.
مرحله ششم: بعد از چند ثانیه تفت دادن و وقتی عطر سیر بلند شد، یک قاشق چایخوری زردچوبه و نصف قاشق چایخوری فلفل سیاه هم اضافه کنید و هم بزنید.
مرحله هفتم: حالا ترخینه خیسخورده و عدس را به قابلمه اضافه کنید. سپس 2 لیتر آب جوش روی مواد بریزید. درب قابلمه را بگذارید و حرارت را ملایم کنید تا مواد به مدت 30 دقیقه بپزند.
مرحله هشتم: پس از 30 دقیقه، نوبت اضافه کردن نخود و لوبیا چیتی پختهشده به آش است. پس از آن، سبزی خردشده را اضافه کنید و کمی آش را هم بزنید. سپس، نمک و فلفل غذا را اندازه کنید و درب قابلمه را به صورت نیمهباز بگذارید. اجازه دهید سبزی با حرارت ملایم بپزد و آش جا بیفتد.
مرحله نهم: در فاصله جا افتادن آش، 2 عدد پیاز باقیمانده را به صورت خلالی درآورید و در تابهای مناسب با مقداری روغن سرخ کنید تا طلایی شوند.
مرحله دهم: پیازها را از تابه خارج کنید و در همان تابه و با همان روغن، نصف دیگر سیر را هم که به صورت ریز خرد کردهاید، تفت دهید تا طلایی شوند.
مرحله یازدهم: حالا حرارت را خاموش کنید و نعنا خشک را در روغن داغ بریزید. در این مرحله باید نعنا را سریع هم بزنید تا فقط یک تفت مختصر بخورد و عطر آن بلند شود.
مرحله دوازدهم: در این مرحله از طرز تهیه آش ترخینه ، کشک را داخل آش بریزید و خوب هم بزنید تا یکدست شود. سپس، نصف پیازداغ، سیرداغ و نعناداغ را هم اضافه کنید. اجازه دهید آش ۱۵ دقیقه دیگر با حرارت بسیار ملایم بجوشد تا طعمها کاملاً ترکیب شوند و آش به غلظت دلخواه برسد.
مرحله سیزدهم: آش ترخینه آماده است. آن را در کاسههای مناسب بکشید و روی هر کاسه را با باقیمانده پیازداغ، سیرداغ، نعناع داغ و یک قاشق کشک تزیین کنید.
7 نکته طلایی برای پخت آش ترخینه
اگر دوست دارید آش ترخینهتان حرفهای از آب دربیاید، این نکات را بخوانید.
ترخینه مرغوب باید عطر و طعم ترش و مطبوعی داشته باشد. اگر ترخینه بوی کهنگی یا طعم تلخی میداد، کیفیت مناسبی ندارد و طعم آش را خراب میکند.
ترخینه حتما باید در آب جوش خیسانده شود. ضمنا بین 15 تا 20 دقیقه برای خیس خوردن کافیست و خیساندن طولانیتر باعث میشود بافت ترخینه بیش از حد له شود که مطلوب نیست.
ترتیب اضافه کردن مواد در پخت آش ترخینه بسیار مهم است. اول ترخینه و عدس، سپس حبوبات پخته و در آخر سبزی. این ترتیب باعث میشود هر ماده بهدرستی پخته شود و آش یکدست و خوشطعمی داشته باشد.
اگر دوست دارید آش شما غلیظتر و لعابدارتر شود، میتوانید در حین پخت، کمی بلغور گندم یا آرد برنج به آش اضافه کنید.
اگر احساس کردید آش بیش از حد ترش شده است، کمی سیبزمینی پخته رندهشده به آن اضافه کنید تا ترشی را بگیرد.
در طول پخت، هر از گاهی آش را هم بزنید تا ته نگیرد و مواد بهخوبی با هم ترکیب شوند. این کار به یکدست شدن بافت آش هم کمک میکند.
برای کسانی که حبوبات دوست ندارند یا به هر دلیلی نمیتوانند از آنها استفاده کنند، آش ترخینه بدون حبوبات هم یک گزینه عالی است. در این نسخه، تنها با ترکیب ترخینه، سبزی آش، پیاز، سیر و کشک، یک آش خوشطعم و سبک تهیه میشود که برای روزهای گرم یا وعدههای شام بسیار مناسب است.
آش ترخینه با طعمی اصیل و ماندگار
آش ترخینه یک غذای سالم و مقوی است که سالها جای خود را در سفرههای ایرانی حفظ کرده و طرفداران زیادی دارد. با رعایت نکات و ریزهکاریهایی که در این مقاله گفته شد، میتوانید این آش را به بهترین شکل ممکن در خانه تهیه کنید و در کنار عزیزانتان از طعم فوقالعاده آن لذت ببرید. فراموش نکنید که برای خرید قسطی کالای مصرفی، میتوانید از بخش خرید آخر ماه در اسنپ پی استفاده کنید و سفرهای سالم و اقتصادی داشته باشید. همچنین میتوانید با کمک خرید اقساطی اسنپپی از سوپرمارکتهای طرف قرارداد و هایپراستار مواد مورد نیاز خود را تا سقف 50 میلیون تومان تهیه کنید و مبلغ خرید را در چهار مرحله بپردازید.
سوالات متداول
چگونه ترخینه را در خانه تهیه کنیم؟
برای تهیه ترخینه، بلغور گندم را چند ساعت در دوغ ترش میخیسانند، سپس با ادویههایی مثل پونه و زردچوبه روی حرارت ملایم میپزند تا به حالت خمیری یکدست برسد و بعد از سرد شدن، آن را به شکل گلولههایی درآورده و در آفتاب خشک میکنند.
آیا میتوان آش ترخینه را بدون حبوبات درست کرد؟
بله، آش ترخینه بدون حبوبات هم رایج است و تنها با ترکیب ترخینه، سبزی، پیاز، سیر و کشک تهیه میشود.
مدت زمان پخت آش ترخینه چقدر است؟
مدت زمان پخت آش ترخینه بین 1.5 تا 2 ساعت است که بستگی به نوع حبوبات و میزان خیس خوردن آنها دارد.
ادویههای رایج برای آش ترخینه چیست؟
ادویههای اصلی شامل زردچوبه، فلفل سیاه و نعناع خشک است و در برخی مناطق پودر سیر یا گلپر هم به آن اضافه میشود.
آیا میتوان آش ترخینه را با گوشت یا مرغ تهیه کرد؟
بله، در برخی مناطق برای مقویتر شدن آش، از گوشت چرخکرده یا تکههای مرغ پخته شده در کنار سایر مواد استفاده میکنند.
