معاینه فنی خودرو چیست و چه مراحلی دارد؟

اردیبهشت ۲۳, ۱۴۰۵
۱:۰۵ ب٫ظ

معاینه فنی خودرو مهم‌ترین اقدامی است که همه افراد دارای خودروهای شخصی، سنگین و نیمه‌سنگین باید مدرک آن را دریافت کنند. امروزه ثابت شده است که بخش زیادی از تصادفات رانندگی و آلودگی هوا به دلیل نقص‌های فنی خودروها رخ می‌دهند و به همین دلیل است که در حال حاضر، معاینه فنی خودرو به قانونی مهم و اساسی تبدیل شده است و باید در بازه‌های زمانی مختلف انجام بگیرد. در معاینه فنی، خودرو از نظر فنی، عملکرد سیستم‌ها و میزان آلایندگی به‌صورت دقیق بررسی می‌شود و در صورت تایید نهایی، اجازه تردد خواهد داشت. در این مطلب از اسنپ‌پی قصد داریم که مراحل دریافت معاینه فنی، مدارک موردنیاز، هزینه‌ها و شرایط زمانی آن را به‌‌طور کامل مورد بررسی قرار دهیم تا با آگاهی بیشتری برای اخذ این گواهی اقدام کنید.

دلایل اهمیت معاینه فنی خودرو

قبل از اینکه بخواهیم به بررسی نکات مربوط به معاینه فنی خودرو بپردازیم، می‌خواهیم دلایل اهمیت آن را بررسی کنیم. درواقع، معاینه فنی خودرو برای حفظ محیط ‌زیست و سلامت عمومی اهمیت زیادی دارد و درصورتی‌که به‌طور منظم انجام شود، مشکلات مختلف زیست محیطی را برطرف خواهد کرد؛ زیرا خودروهایی که دارای نقص فنی هستند، باعث تولید آلاینده‌هایی مانند CO و NOx می‌شوند و به این ترتیب، آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی را تشدید می‌کنند. زمانی که کنترل این موارد انجام شود، میزان انتشار این گازها کمتر خواهد شد و با کاهش آلاینده‌ها، شاهد کمتر شدن بیماری‌های تنفسی و قلبی و مشکلات ناشی از آلودگی‌های هوا خواهیم بود.

البته، در فرایند معاینه فنی بخش‌های حیاتی مثل ترمز، لاستیک و کمک‌فنرها نیز بررسی می‌شوند و به این ترتیب، احتمال بروز حوادث جاده‌ای کمتر می‌شود. ناگفته نماند که معاینه فنی این مزیت را هم دارد که هرچه ایرادات خودرو زودتر شناسایی شوند، دیگر نیازی به پرداخت هزینه‌های سنگین تعمیرات نخواهید داشت.

مدارک و مراحل انجام معاینه فنی

برای اینکه بتوانید برگه معاینه فنی خودرو را دریافت کنید، باید مدارک مورد نیاز را از قبل آماده کنید و هنگام مراجعه به مراکز مربوطه تحویل دهید. اولین چیزی که از شما می‌خواهند، کارت خودرو یا برگ سبز است که نشان می‌دهد خودروی مورد نظر متعلق به شماست. به جز این، کارت ملی یا شناسنامه مالک نیز برای احراز هویت الزامی است. در ابتدای ورود هم یک فرم ارزیابی در اختیار شما قرار داده می‌شود که مربوط به وضعیت ظاهری خودرو است و آن را باید خودتان شخصا تکمیل کنید.

در مرحله بعدی پس از پذیرش و ثبت اطلاعات، بازبینی چشمی خودروی شما صورت خواهد گرفت. در این مرحله، بدنه، شیشه‌ها، آینه‌ها، برف‌پاک‌کن، کمربند ایمنی، چراغ‌ها، لاستیک‌ها، صدای اگزوز و وجود هرگونه تجهیزات غیراستاندارد کنترل می‌شوند. پس از آن خودرو به بخش مربوط به آزمون آلایندگی وارد می‌شود. در این مرحله، میزان گازهای خروجی مانند CO و CO₂ اندازه‌گیری خواهند شد که اگر از حد مجاز کمتر باشد، تاییدیه دریافت خواهید کرد و وارد مرحله بعد می‌شوید.

آزمون کمک‌فنرها، تست بعدی است تا میزان تعادل و عملکرد کمک‌فنرهای جلو و عقب چک شوند. درنهایت نیز قدرت و دقت سیستم ترمز اصلی و ترمز دستی مورد بررسی قرار می‌گیرد و آزمون سیستم تعلیق که مربوط به نحوه واکنش بدنه و جلوبندی تحت فشار است، انجام خواهد شد.

بررسی سلامت چراغ‌ها از نظر شدت نور، زاویه تابش و عملکرد نور بالا و پایین و آزمون هم‌راستایی چرخ‌ها هم که برای میزان انحراف خودرو انجام می‌گیرند، مراحل بعدی معاینه فنی هستند. در نهایت نیز اگر خودرو همه آزمون‌ها را بدون مشکل پشت‌سر بگذارد، گواهی معاینه فنی صادر خواهد شد.

هزینه معاینه فنی خودرو در سال 1405

هزینه معاینه فنی خودرو در هر سال با سال بعدی کمی متفاوت است. جدول معاینه فنی خودرو را که مربوط به قیمت این فرایند است، می‌توانید در اینجا ببینید. در نظر داشته باشید که مبالغ اعلام‌شده مربوط به سال 1404 هستند:

نوع وسیله نقلیه	مبلغ (عادی)	برتر (برتر)	تکرار
خودروهای سبک	۳۶۳.۰۰۰ تومان	۳۷۶.۰۰۰ تومان	۲۷,۵۰۰
خودرو سبک دوگانه سوز+ بازرسی چشمی خودرو و آزمون مخزن	۳۶۳.۰۰۰ تومان	۳۷۶.۰۰۰ تومان
خودروهای نیمه‌سنگین و سنگین	۳۶۳.۰۰۰ تومان	۳۷۶.۰۰۰ تومان

روش‌های دریافت نوبت معاینه فنی

در بسیاری از شهرها، مراکز معاینه فنی خلوت هستند و نیازی به دریافت نوبت قبلی نیست؛ اما در شهرهایی مثل تهران باید نوبت‌ از قبل به‌صورت اینترنتی دریافت شود. گاهی نیز ممکن است فقط بخواهید استعلام تاریخ اعتبار معاینه فنی خودرو را انجام دهید و در این صورت نیز نیازی به مراجعه حضوری نخواهید داشت. چند سامانه برای انجام این فرایندها در نظر گرفته شده‌اند که در ادامه آن‌ها را به شما معرفی می‌کنیم:

سامانه تهران من اصلی‌ترین اپلیکیشن برای نوبت‌دهی است. در این اپلیکیشن می‌توانید ثبت‌نام را انجام دهید و سپس از طریق منوی مربوط به حمل‌ونقل و نوبت‌دهی معاینه فنی، نوبت خود را دریافت کنید. برای این کار باید حتما مدل، نوع سوخت، تاریخ و ساعت مورد نظر خود برای مراجعه را در نظر بگیرید و ثبت کنید. در برخی شهرستان‌ها مانند اصفهان، تبریز و مشهد هم سامانه‌هایی برای این منظور راه‌اندازی شده است که می‌توانید از طریق آن‌ها برای گرفتن نوبت معاینه فنی اقدام کنید.
اگر قصد دارید که تنها استعلام معاینه فنی خودرو را انجام دهید، می‌توانید از اپلیکیشن یا سایت پیشخوان 24 استفاده کنید. برای این کار باید کد VIN را وارد کنید و سپس نتیجه را ببینید.
سامانه سیمفا نیز پلتفرمی آنلاین و جامع است که تمامی کارهای مربوط به معاینه فنی خودروی شما را انجام می‌دهد.

انواع معاینه فنی و مقایسه آنها

به‌طور کلی دو نوع معاینه فنی وجود دارد که تست‌های صورت‌گرفته در آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. معاینه فنی عادی و برتر از این موارد هستند. در فرایند عادی این بررسی‌ها، تمرکز اصلی روی سیستم ترمز، سیستم تعلیق، چراغ‌ها، علائم هشداردهنده، وضعیت ظاهری بدنه، شیشه‌ها و آینه‌ها و درنهایت میزان آلایندگی در دور موتور پایین خودرو است.

در معاینه فنی برتر این بررسی‌ها کمی سخت‌گیرانه‌تر هستند و تمرکز ویژه‌ای روی آلایندگی در دور موتور بالا انجام خواهد شد. اگر این تست‌ها روی خودروی شما نتیجه مثبت داشته باشند، گواهی معاینه برتر ارائه خواهد شد. مزیت اصلی این گواهی نسبت به معاینه فنی معمولی کاهش آلایندگی محیط زیست، افزایش ایمنی خودرو و بهره‌مندی از تخفیف طرح ترافیک تهران است.

کمک به محیط زیست و افزایش ایمنی با انجام معاینه فنی

معاینه فنی خودرو یکی از مهم‌ترین الزامات برای حفظ ایمنی، کاهش آلایندگی و جلوگیری از بروز خرابی‌های پرهزینه است. با انجام منظم این فرایند، خودرو از نظر فنی، ایمنی و میزان آلایندگی به‌طور کامل بررسی می‌شود و تنها در صورت سلامت کامل اجازه تردد می‌گیرد. آشنایی با مدارک لازم، مراحل انجام معاینه فنی و روش‌های نوبت‌گیری اینترنتی، روند دریافت این گواهی را ساده‌تر و سریع‌تر می‌کند. علاوه بر این، انتخاب معاینه فنی برتر می‌تواند مزایایی مانند کاهش آلایندگی و تخفیف طرح ترافیک را برای رانندگان به همراه داشته باشد. فراموش نکنید که انجام به‌موقع معاینه فنی، سرمایه‌گذاری برای سلامت خودرو و محیط‌زیست است.

سوالات متداول

چرا برخی از خودروها در معاینه فنی مردود می‌شوند؟ در صورت وجود مشکلاتی مثل وضعیت ظاهری نامناسب، ترمزها و کمک‌فنر خراب، هم‌راستا نبودن چرخ‌ها و… برگه معاینه فنی به شما تعلق نخواهد گرفت.